HALİL KEMAL EFENDİ (1871-1933)

Gediz Müftüsü Halil Kemal Efendi

Milli Mücadele (Kurtuluş Savaşı-1919-1922) yıllarında Kütahya’nın Gediz ilçesi Müftüsü olan, icazet [diploma] verme yetkisine sahip bir müderris ve İstiklal Savaşı gazisidir.
Müftü olarak atandığı 1920 yılı Ağustos ayında Gediz, Yunan işgali altındaydı ve başta Müftü Halil Kemal Efendi olmak üzere Gedizliler de Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti bünyesinde toplanarak Milli Mücadele için çalışmalara başlamıştı.
Müftü Halil Kemal Efendi de cami kürsülerinde ve değişik ortamlarda halka yaptığı konuşmalarında Milli Mücadele’nin meşru olduğunu anlatıyordu.
İşgalciler ise Gediz Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti bünyesinde toplanarak işgale direnen yurtseverleri engellemeye çalışıyordu.
Yunan işgal kuvvetleri komutanı da Gediz’de sürüp giden gerginliği azaltmak ve isyanları önleyebilmek için, Müftü Halil Kemal Efendi’den halkı sakinleştiren bir hutbe okumasını istemişti. Bunun üzerine Müftü Halil Kemal Efendi Cuma günü Gazanfer Ağa Camii’nde minbere çıktı ve Yunan Komutanının isteğinin tam aksine cemaate şöyle seslendi:
‘’Ey cemaat-i Müslimin:
Yunan komutanı, benim size, ‘’işgali tanıyın ve konulan kurallara harfiyen uyun’’ dememi istedi.
Yunanlılar adına böyle bir hutbe okumaktansa ölmeyi tercih ederim.

Allah ve Resulünün isminin yanında bu zalimlerin ismi asla geçemez.
Onlara itaat etmek, Allah ve onun resulüne isyan demektir.

İşgal geçicidir ve Allah’ın yardımı ile zafer yine bize nasip olacaktır.”

Bu konuşmadan sonra Müftü Halil Kemal Efendi Yunanlılar tarafından önce Uşak’a, oradan da Atina yakınlarındaki esir kampına götürülmek üzere İzmir’den deniz yolu ile Pire Limanı’na gönderildi.
Yunan Divan-ı Harbinde yargılanarak 101 yıl ağır hapis cezası aldı. Savaş atlarının ve katırlarının ahırının altında geçen aç ve susuz çileli esir hayatı Yunanistan ile Türkiye arasında imzalanan ‘’24 Temmuz 1923 Esir Mübadelesi Anlaşmasına’’ kadar devam etti.
Anlaşma sonrası Gediz’e döndüğünde başta ciğerlerinden olmak üzere çok hasta ve yorgundu. 
Esaret dönüşü dinlenip ve hastalığı biraz iyileşince, hatırasına hürmeten savaş süresince boşaltılmayan müftülük makamına 19 Haziran 1926 tarihinde tekrar geri döndü ama hastalığı tekrar artınca 21 Eylül 1929 tarihinde bırakmak mecburiyetinde kaldı.
20 Ağustos 1933 Pazar günü vefat etti.
Kabri Kütahya/Eski Gediz Salur Mezarlığındadır.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s